Mama mongella akikaribishwa mara baaada ya kuwasili katika uwanja wa ndege wa kimataifa wa Mwalimu J. K. Nyerere jijini Dar es Salaam.
Wednesday, June 17, 2009
TGNP waisifu bajeti ya Serikali
Salim Said
MTANDAO wa Jinsia Tanzania (TGNP) umeisifia bajeti ya serikali ya mwaka 2009/10 kwa kuwa imelenga kukuza pato la ndani na kupunguza utegemezi kwa wahisani na misaada ya nje.
Hayo yalisemwa jana na Mkurugenzi Mtendaji wa mtandao huo, Usu Mallya katika taarifa yao kwa vyombo vya habari iliyoandaliwa na timu ya wataalamu wa jinsia na maendeleo katika semina ya wiki moja.
Mallya alisema, bajeti hiyo imewekeza fedha nyingi katika sekta mmuhimu za kijamii na kiuchumi zikiwamo za elimu, kilimo, miundombinu na maji.
“Tumefurahishwa sana na bajeti ya mwaka kwa kutenga fedha nyingi katika vipaumbele muhimu vya kijamii na kiuchumi, japokuwa kuna ukosefu wa taarifa za kuhakikisha fedha hizo zinawafaidisha walengwa,” alisema Mallya na kuongeza:
“Hususan makundi ya watu yanayotengwa na kukandamizwa kimaendeleo ambao ni pamoja na wanawake, waathirika wa virusi vya ukimwi na watu wenye ulemavu.”
Alisema wanakubaliana na mpango wa serikali wa kupunguza matumizi ya fedha za umma kwa katika gharama za safari, semina, makongamano na ununuzi wa magari ya kifahari.
“Japokuwa hii si mara ya kwanza kwa serikali kupitisha maamuzi kama haya, lakini swali la kujiulza hapa ni vipio kuhusu ukubwa wa serikali kuu yenye mawaziri 26,” alisema Mallya.
Alisema, TGNP inaunga mkono juhudi za serikali katika kujinasua na athari za mtikisiko wa kiuchumi duniani, kwa kuongeza uzalishaji wa chakula cha ziada na kuimarisha miundombinu na mawasiliano ili kuweza kuhimili ushindani wa soko la kikanda na kidunia.
“Ni ulinzi wa aina gani ambao serikali imeuweka katika kulinda ajira za watanzania, soko la mazao ya Tanzania na viwanda vidogo na vya kati ambavyo vimeathirika mitaji yao kutokana na mtikisiko wa kiuchumi,” alihoji Mallya.
Alisema, serikali za magharibi zilibaini athari za mitikisiko huo mapema na kuanza kuchukua hatua madhubuti kukabiliana na hali hiyo katika sekta za uchumi na fedha.
Hata hivyo Mallya alisema, fedha nyingi zinahitajika ili kufikia malengo ya milenia ya usawa wa kijinsia kwa asilimia 50 kwa 50 kati ya wanaume na wanawake, katika uchaguzi wa serikali za mitaa unaotarajiwa kufanyika mwishoni mwa mwaka huu na uchaguzi mkuu wa mwakani.
Aliitaka serikali kuimarisha wigo wa ukusanyaji wa mapato ya ndani kwa kuongeza kodi kwa makampuni na watu wenye kipato cha juu.
Alitahadharisha kuwa, mzigo wa kuimarisha wigo wa kukusanya mapato ya ndani usiangushwe kwa viwanda vidogo, vya kati, wajasiriamali pamoja na watu masikini pekee nchini.
“Ikizingatiwa kupanda kwa gharama za maisha na kuanguka kwa thamani ya shilingi, mshahara wenye kodi ya asilimia 30, lazima ipande kutoka Sh720,000 hadi Sh1,000,000 au zaidi na wale wa mstari wa chini lazima ipande kutoka Sh100,000 hadi Sh150,000 ili kutoa nafuu kwa watu wenye kipato cha chini,” alisema Malya na kuongeza.
MTANDAO wa Jinsia Tanzania (TGNP) umeisifia bajeti ya serikali ya mwaka 2009/10 kwa kuwa imelenga kukuza pato la ndani na kupunguza utegemezi kwa wahisani na misaada ya nje.
Hayo yalisemwa jana na Mkurugenzi Mtendaji wa mtandao huo, Usu Mallya katika taarifa yao kwa vyombo vya habari iliyoandaliwa na timu ya wataalamu wa jinsia na maendeleo katika semina ya wiki moja.
Mallya alisema, bajeti hiyo imewekeza fedha nyingi katika sekta mmuhimu za kijamii na kiuchumi zikiwamo za elimu, kilimo, miundombinu na maji.
“Tumefurahishwa sana na bajeti ya mwaka kwa kutenga fedha nyingi katika vipaumbele muhimu vya kijamii na kiuchumi, japokuwa kuna ukosefu wa taarifa za kuhakikisha fedha hizo zinawafaidisha walengwa,” alisema Mallya na kuongeza:
“Hususan makundi ya watu yanayotengwa na kukandamizwa kimaendeleo ambao ni pamoja na wanawake, waathirika wa virusi vya ukimwi na watu wenye ulemavu.”
Alisema wanakubaliana na mpango wa serikali wa kupunguza matumizi ya fedha za umma kwa katika gharama za safari, semina, makongamano na ununuzi wa magari ya kifahari.
“Japokuwa hii si mara ya kwanza kwa serikali kupitisha maamuzi kama haya, lakini swali la kujiulza hapa ni vipio kuhusu ukubwa wa serikali kuu yenye mawaziri 26,” alisema Mallya.
Alisema, TGNP inaunga mkono juhudi za serikali katika kujinasua na athari za mtikisiko wa kiuchumi duniani, kwa kuongeza uzalishaji wa chakula cha ziada na kuimarisha miundombinu na mawasiliano ili kuweza kuhimili ushindani wa soko la kikanda na kidunia.
“Ni ulinzi wa aina gani ambao serikali imeuweka katika kulinda ajira za watanzania, soko la mazao ya Tanzania na viwanda vidogo na vya kati ambavyo vimeathirika mitaji yao kutokana na mtikisiko wa kiuchumi,” alihoji Mallya.
Alisema, serikali za magharibi zilibaini athari za mitikisiko huo mapema na kuanza kuchukua hatua madhubuti kukabiliana na hali hiyo katika sekta za uchumi na fedha.
Hata hivyo Mallya alisema, fedha nyingi zinahitajika ili kufikia malengo ya milenia ya usawa wa kijinsia kwa asilimia 50 kwa 50 kati ya wanaume na wanawake, katika uchaguzi wa serikali za mitaa unaotarajiwa kufanyika mwishoni mwa mwaka huu na uchaguzi mkuu wa mwakani.
Aliitaka serikali kuimarisha wigo wa ukusanyaji wa mapato ya ndani kwa kuongeza kodi kwa makampuni na watu wenye kipato cha juu.
Alitahadharisha kuwa, mzigo wa kuimarisha wigo wa kukusanya mapato ya ndani usiangushwe kwa viwanda vidogo, vya kati, wajasiriamali pamoja na watu masikini pekee nchini.
“Ikizingatiwa kupanda kwa gharama za maisha na kuanguka kwa thamani ya shilingi, mshahara wenye kodi ya asilimia 30, lazima ipande kutoka Sh720,000 hadi Sh1,000,000 au zaidi na wale wa mstari wa chini lazima ipande kutoka Sh100,000 hadi Sh150,000 ili kutoa nafuu kwa watu wenye kipato cha chini,” alisema Malya na kuongeza.
Je, itakuwa bajeti ya Kilimo Kwanza
Salim Said
‘LEO ni siku ya Bajeti’, Zaidi ya Watanzania 40 milioni nchini kote wanaelekeza macho, masikio na hisia zao Mji Mkuu wa Tanzania Dodoma, ambako Waziri wa Fedha na Uchumi Mustapha Mkulo anasimama Bungeni kuisoma bajeti ya serikali kwa mwaka 2009/10.
Kila Mtanzania awe wa mjini au kijijini kuanzia mwanafunzi au mwalimu, mkulima au mfanyakazi, tajiri au masikini, mfugaji au mvuvi na hata mchimbaji madini au mfanyabiashara ana hamu na shauku ya kutaka kujua, iwapo bajeti hiyo itamkwamua kiuchumi, kijamii na kisiasa au itazidi kumdidimiza.
Aidha, mwelekeo huo wa bajeti ya 2009/10, unaonyesha serikali inatarajia kukusanya Sh9.5 trilioni ikilinganishwa na Sh7.3 trilioni za mwaka 2008/09, ambapo pato la ndani litachangia Sh5.1 trilioni, misaada na mikopo ya nje Sh3.2 trilioni na Sh1.2 trilioni zitatoka katika mapato mengine, huku matumizi ya kawaida yakitarajiwa kuwa Sh6.7 trilioni na maendeleo Sh2.8 trilioni.
Mtanzania wa kila rika na daraja ana hamu ya kujua ni mambo gani ambayo yamepewa kipaumbele katika bajeti ya mwaka huu, je ni masuala Mtambuka (cross cutting issues) au sekta mbalimbali za kiuchumi na kijamii.
Bajeti ya mwaka 2008/2009 ilitoa kipau mbele katika sekta nne kubwa ambazo ni elimu, miundombinu, kilimo na afya, swali ni je, bajeti ya mwaka huu ni sekta gani, zitapewa kipaumbele na kuongezewa gawiwo au fungu la fedha?
Wakati waziri Mkulo anasimama bungeni leo kwa muda wa masaa kadhaa kusoma kurasa, aya na maelfu ya maneno ya maelezo ya bajeti hiyo, jamii ya kitanzani inakabiliwa na changamoto kubwa ya athari ya mtikisiko wa kiuchumi unaoendelea kuikabili dunia.
Upepo unaonesha, bajeti ya mwaka huu inaakisi wazi kuwa, vipaumbele vitatu vya kwanza ni elimu sh1.7 trilioni 2009/10 kutoka sh1.4 mwaka jana, miundombinu sh1.0 trilioni mwaka huu kutoka sh973.3 bilioni mwaka Jana na kilimo iliyoongezewa fungu kutoka sh513 bilioni 2008/09 hadi sh666.9 bilioni 2009/10 sawa na ongezeko la asilimia 30.
Vipaumbele vingine ni afya sh963.0 bilioni kutoka sh910.8 bilioni mwaka jana, maji sh 347.3 bilioni mwaka huu kutoka sh231.6 mwaka jana na nishati.
Waziri Mkulo anasema, bajeti ya 2009/10 ni ya kilimo kwa kuwa mkazo utawekwa katika kuhakikisha serikali inaimarisha sekta ya hiyo, baada ya kuathirika mno na mtikisiko wa kiuchumi duniani, ikiwa na sura ya sekta mama ya kiuchumi na kijamii.
“Kwa Tanzania madhara ya mikisiko huo yamejitokeza katika kilimo, ambapo wauzaji wa mazao ya pamba, kahawa, katani, korosho na maua wameathirika kutokana na kuanguka kwa bei za bidhaa katika soko la dunia,” anasema Mkulo.
“Lakini serikali tayari imeanza kuinusuru nchi hasa sekta ya kilimo kutokana na athari za kuadimika kwa chakula duniani zilizochochewa na mtikisiko huo pamoja na hali mbaya ya hewa.”
Anasema, licha ya fungu la kilimo kuzidiwa na sekta nyingine mbili yani elimu na miundombinu, lakini mkazo mkubwa utawekwa katika kilimo kwa upekee, ili kuhakikisha mabadiliko yanapatikana katika sekta hiyo.
“Kauli mbiu ya bajeti ya 2009/10 ni ‘Kilimo Kwanza’ ambapo serikali itaweka mkazo katika kupanua na kuboresha kilimo kwa mapana yake, ikiwa ni pamoja na kuhakikisha upatikanaji wa mbolea, madawa, mbegu bora, zana za kilimo, huduma za ugani na mikopo nafuu kwa ajili ya kilimo,” anasema Mkulo.
Waziri Mkulo anasisitiza, “katika bajeti ya 2009/10 serikali itahakikisha kupanua miradi ya kilimo cha umwagiliaji, lengo ikiwa ni kuwahikikishia watanzania upatikanaji wa chakula cha kutosha na kuongeza uzalishaji na ubora wa mazao ya biashara.”
Anasema, serikali pia katika bajeti hiyo, itaongeza kasi ya utekelezaji wa Mpango wa Maendeleo ya Sekta ya Kilimo (ASDP) na mikakati ya kukabilaina na athari za kuporomoka kwa uchumi wa dunia, hususan katika sekta ya kilimo.
Ili kuthibitisha nia ya dhati ya serikali katika kuimarisha sekta ya Kilimo Mkulo anasema, “kwa mwaka huu wa bajeti wataongeza wigo wa upatikanaji wa mikopo, hususan katika sekta ya kilimo kwa kuanzisha benki ya Kilimo na ya Wanawake ili kuongeza uzalisaji wa mazao ya chakula.”
Kabla ya Mkulo kusema haya, serikali ilishaanza kuchukua hatua mbalimbali za kuhakikisha inaboresha sekta ya kilimo nchini, ambapo Waziri Mkuu Mizengo Kayanza Peter Pinda alipiga marufuku uendeshaji wa semina, warsha na makongamano na ununuzi wa magari ya kifahari ya serikali, ili kupunguza matumizi mabaya ya fedha za umma.
Badala yake anataka fedha hizo zitumike katika kununulia matrekta na kuyasambaza katika maeneo muhimu ya kilimo nchini, ili kuimarisha sekta hiyo na kuwaondoa wakulima katika kilimo cha jembe la mkono na kuwapeleka katika kilimo cha biashara.
Pinda anasema atahakikisha, analibeba ipasavyo suala la kuleta mageuzi katika kilimo kwa kuhakikisha upatikanaji wa matrekta kwa wakulima na kusisitiza, wizara na idara nyingine za serikali hazina budi kuimba wimbo mmoja wa ‘Kilimo Kwanza’, hadi yapatikane mageuzi katika sekta hiyo.
Pamoja na hayo ya Pinda, Rais Jakaya Kikwete naye aliitangaza baadhi ya mikoa kuwa ni maeneo muhimu kwa kilimo ambayo ni pamoja kuutangaza mkoa wa Morogoro kuwa ghala la taifa la chakula.
Aidha, Rais Kikwete anasema taifa limepata mafanikio makubwa katika sekta ya elimu nchini ambapo wamefanikiwa kujenga shule ya sekondari katika kila kata na nyengine zikiwa na shule zaidi ya moja na ndio mana mkazo sasa ukawekwa katika kilimo.
Lakini baadhi ya wabunge nao wanazipokeaje juhudi hizi za serikali katika kuhakikisha upatikanaji wa chakula na upanuzi na uimarishaji wa sekta ya kilimo chini ya mwevuli wa kauli mbiu ya ‘Kilimo Kwanza’?
Omar Saddiq mbunge wa Mvomero (CCM) anahoji namna serikali inavyoyafanyia kazi maeneo ya vipaumbele vya bajeti, akidai hadi sasa kila mwaka serikali inatangaza vipau mbele, lakini hajaridhika na namna vinavyofanyiwa kazi.
“Taifa haliwezi kujinasua hata kidogo kiuchumi na kijamii bila ya viwanda, hivyo serikali inatakiwa kuandaa mkakati maalum wa kuanzisha, kufufua na kuboresha viwanda vya ndani,” anasema Saddiq na kusisitiza:
“Haya matarakimu ya serikali imetenga fedha kiasi gani hayana maana kwa mwananchi wa kawaida na wala hana habari nayo, anachohitaji ni kupata maisha bora. Mkazo wa ajira katika sehemu nyeti za kilimo, elimu, afya na miundombinu lazima uwekwe.”
Monica Mbega (CCM) kwa upande wake analia na watoa mikopo wanavyowakandamiza na kuwazidishia umasikini wakopaji wadogowadogo kwa kuwatoza kiwango kikubwa cha riba na kuhoji.
“Je wataalamu wetu wa Wizara ya Fedha na Uchumi pamoja na Benki Kuu ya Tanzania (BoT), wanafanya nini ili kuhakikisha watu wengi wanapata mikopo tena kwa riba na masharti nafuu kwa ajili ya kuongeza shughuli za kilimo kama sekta ya kiuchumi nchini.”
Anafafanua, Wizara ya Fedha na Uchumi na Wizara ya Kilimo na Mifugo ni wizara zinazotegemeana sana, lakini hajui ni kwa kiwango gani zinashirikiana, ili kuhakikisha vocha za mbolea zinawafikia wakulima kwa wakati.
“Naomba wizara hizi zishirikiane kwa karibu ili kuhakikisha vocha za mbolea zinawafikia wananchi mapema mwezi Agosti, ili mvua za vuli zikianza zikute tayari mbolea imemfikia mkulima,” anaomba Mbega.
Naye, Devotha Likokola viti maalum (CCM) anasema, duniani kote Benki Kuu zinasimamia shughuli za Makbwela (microfinance), lakini anahoji BoT inafanya kazi gani?
Dk. Mreru Omar mbunge wa Morogoro Mjini (CCM) anasema, Rufiji na Morogoro ni maeneo muhimu kwa kilimo na kwamba yanaweza kuliokoa taifa kwa muda mfupi.
“Hatutaki mbolea sisi, tunachohitaji ni vitendea kazi, ukituletea mbolea unaharibu rasilimali. Sisi tuletee matrekta, mbegu bora na wataalamu na ndio mana rais Kikwete, akautangaza mkoa wetu wa Morogoro kuwa ghala la taifa la chakula, anasema Dk. Mzeru.
Juma Siraju Kaboyonga mbunge wa Tabora Mjini (CCM) anasema,“Tukubali tusikubali lakini riba katika mabenki na taasisi za fedha nchini ni tatizo na kikwazo kwa maeneleo ya kilimo. Sisi tukiweka fedha benki riba yake ni asilimia 3, lakini ukikopa ni asilimia 18 hadi 20.”
Anashauri, “Tuache kutumia fedha za umma katika kusafirisha warembo na timu za mpira nje ya nchi kwa gharama kubwa, badala yake tupeleke fedha hizo katika kilimo.”
Kaboyonga anaonesha hofu yake kuhusu kauli mbiu ya ‘Kilimo Kwanza’ akisema, “Hiyo ni misemo tu ya kisiasa, lakini kinachohitajika ni utendaji na ufanisi.”
“Zimepita nyingi kama hizo ikiwa ni pamoja na ‘Kilimo ni uti wa Mgongo, Siasa ni Kilimo, Kilimo ni Sekta Kiongozi na sasa Kilimo kwanza’. Tunahitaji uwezeshwaji na ufanisi wala si misemo ya kisiasa.”
Kila Mtanzania awe wa mjini au kijijini kuanzia mwanafunzi au mwalimu, mkulima au mfanyakazi, tajiri au masikini, mfugaji au mvuvi na hata mchimbaji madini au mfanyabiashara ana hamu na shauku ya kutaka kujua, iwapo bajeti hiyo itamkwamua kiuchumi, kijamii na kisiasa au itazidi kumdidimiza.
Aidha, mwelekeo huo wa bajeti ya 2009/10, unaonyesha serikali inatarajia kukusanya Sh9.5 trilioni ikilinganishwa na Sh7.3 trilioni za mwaka 2008/09, ambapo pato la ndani litachangia Sh5.1 trilioni, misaada na mikopo ya nje Sh3.2 trilioni na Sh1.2 trilioni zitatoka katika mapato mengine, huku matumizi ya kawaida yakitarajiwa kuwa Sh6.7 trilioni na maendeleo Sh2.8 trilioni.
Mtanzania wa kila rika na daraja ana hamu ya kujua ni mambo gani ambayo yamepewa kipaumbele katika bajeti ya mwaka huu, je ni masuala Mtambuka (cross cutting issues) au sekta mbalimbali za kiuchumi na kijamii.
Bajeti ya mwaka 2008/2009 ilitoa kipau mbele katika sekta nne kubwa ambazo ni elimu, miundombinu, kilimo na afya, swali ni je, bajeti ya mwaka huu ni sekta gani, zitapewa kipaumbele na kuongezewa gawiwo au fungu la fedha?
Wakati waziri Mkulo anasimama bungeni leo kwa muda wa masaa kadhaa kusoma kurasa, aya na maelfu ya maneno ya maelezo ya bajeti hiyo, jamii ya kitanzani inakabiliwa na changamoto kubwa ya athari ya mtikisiko wa kiuchumi unaoendelea kuikabili dunia.
Upepo unaonesha, bajeti ya mwaka huu inaakisi wazi kuwa, vipaumbele vitatu vya kwanza ni elimu sh1.7 trilioni 2009/10 kutoka sh1.4 mwaka jana, miundombinu sh1.0 trilioni mwaka huu kutoka sh973.3 bilioni mwaka Jana na kilimo iliyoongezewa fungu kutoka sh513 bilioni 2008/09 hadi sh666.9 bilioni 2009/10 sawa na ongezeko la asilimia 30.
Vipaumbele vingine ni afya sh963.0 bilioni kutoka sh910.8 bilioni mwaka jana, maji sh 347.3 bilioni mwaka huu kutoka sh231.6 mwaka jana na nishati.
Waziri Mkulo anasema, bajeti ya 2009/10 ni ya kilimo kwa kuwa mkazo utawekwa katika kuhakikisha serikali inaimarisha sekta ya hiyo, baada ya kuathirika mno na mtikisiko wa kiuchumi duniani, ikiwa na sura ya sekta mama ya kiuchumi na kijamii.
“Kwa Tanzania madhara ya mikisiko huo yamejitokeza katika kilimo, ambapo wauzaji wa mazao ya pamba, kahawa, katani, korosho na maua wameathirika kutokana na kuanguka kwa bei za bidhaa katika soko la dunia,” anasema Mkulo.
“Lakini serikali tayari imeanza kuinusuru nchi hasa sekta ya kilimo kutokana na athari za kuadimika kwa chakula duniani zilizochochewa na mtikisiko huo pamoja na hali mbaya ya hewa.”
Anasema, licha ya fungu la kilimo kuzidiwa na sekta nyingine mbili yani elimu na miundombinu, lakini mkazo mkubwa utawekwa katika kilimo kwa upekee, ili kuhakikisha mabadiliko yanapatikana katika sekta hiyo.
“Kauli mbiu ya bajeti ya 2009/10 ni ‘Kilimo Kwanza’ ambapo serikali itaweka mkazo katika kupanua na kuboresha kilimo kwa mapana yake, ikiwa ni pamoja na kuhakikisha upatikanaji wa mbolea, madawa, mbegu bora, zana za kilimo, huduma za ugani na mikopo nafuu kwa ajili ya kilimo,” anasema Mkulo.
Waziri Mkulo anasisitiza, “katika bajeti ya 2009/10 serikali itahakikisha kupanua miradi ya kilimo cha umwagiliaji, lengo ikiwa ni kuwahikikishia watanzania upatikanaji wa chakula cha kutosha na kuongeza uzalishaji na ubora wa mazao ya biashara.”
Anasema, serikali pia katika bajeti hiyo, itaongeza kasi ya utekelezaji wa Mpango wa Maendeleo ya Sekta ya Kilimo (ASDP) na mikakati ya kukabilaina na athari za kuporomoka kwa uchumi wa dunia, hususan katika sekta ya kilimo.
Ili kuthibitisha nia ya dhati ya serikali katika kuimarisha sekta ya Kilimo Mkulo anasema, “kwa mwaka huu wa bajeti wataongeza wigo wa upatikanaji wa mikopo, hususan katika sekta ya kilimo kwa kuanzisha benki ya Kilimo na ya Wanawake ili kuongeza uzalisaji wa mazao ya chakula.”
Kabla ya Mkulo kusema haya, serikali ilishaanza kuchukua hatua mbalimbali za kuhakikisha inaboresha sekta ya kilimo nchini, ambapo Waziri Mkuu Mizengo Kayanza Peter Pinda alipiga marufuku uendeshaji wa semina, warsha na makongamano na ununuzi wa magari ya kifahari ya serikali, ili kupunguza matumizi mabaya ya fedha za umma.
Badala yake anataka fedha hizo zitumike katika kununulia matrekta na kuyasambaza katika maeneo muhimu ya kilimo nchini, ili kuimarisha sekta hiyo na kuwaondoa wakulima katika kilimo cha jembe la mkono na kuwapeleka katika kilimo cha biashara.
Pinda anasema atahakikisha, analibeba ipasavyo suala la kuleta mageuzi katika kilimo kwa kuhakikisha upatikanaji wa matrekta kwa wakulima na kusisitiza, wizara na idara nyingine za serikali hazina budi kuimba wimbo mmoja wa ‘Kilimo Kwanza’, hadi yapatikane mageuzi katika sekta hiyo.
Pamoja na hayo ya Pinda, Rais Jakaya Kikwete naye aliitangaza baadhi ya mikoa kuwa ni maeneo muhimu kwa kilimo ambayo ni pamoja kuutangaza mkoa wa Morogoro kuwa ghala la taifa la chakula.
Aidha, Rais Kikwete anasema taifa limepata mafanikio makubwa katika sekta ya elimu nchini ambapo wamefanikiwa kujenga shule ya sekondari katika kila kata na nyengine zikiwa na shule zaidi ya moja na ndio mana mkazo sasa ukawekwa katika kilimo.
Lakini baadhi ya wabunge nao wanazipokeaje juhudi hizi za serikali katika kuhakikisha upatikanaji wa chakula na upanuzi na uimarishaji wa sekta ya kilimo chini ya mwevuli wa kauli mbiu ya ‘Kilimo Kwanza’?
Omar Saddiq mbunge wa Mvomero (CCM) anahoji namna serikali inavyoyafanyia kazi maeneo ya vipaumbele vya bajeti, akidai hadi sasa kila mwaka serikali inatangaza vipau mbele, lakini hajaridhika na namna vinavyofanyiwa kazi.
“Taifa haliwezi kujinasua hata kidogo kiuchumi na kijamii bila ya viwanda, hivyo serikali inatakiwa kuandaa mkakati maalum wa kuanzisha, kufufua na kuboresha viwanda vya ndani,” anasema Saddiq na kusisitiza:
“Haya matarakimu ya serikali imetenga fedha kiasi gani hayana maana kwa mwananchi wa kawaida na wala hana habari nayo, anachohitaji ni kupata maisha bora. Mkazo wa ajira katika sehemu nyeti za kilimo, elimu, afya na miundombinu lazima uwekwe.”
Monica Mbega (CCM) kwa upande wake analia na watoa mikopo wanavyowakandamiza na kuwazidishia umasikini wakopaji wadogowadogo kwa kuwatoza kiwango kikubwa cha riba na kuhoji.
“Je wataalamu wetu wa Wizara ya Fedha na Uchumi pamoja na Benki Kuu ya Tanzania (BoT), wanafanya nini ili kuhakikisha watu wengi wanapata mikopo tena kwa riba na masharti nafuu kwa ajili ya kuongeza shughuli za kilimo kama sekta ya kiuchumi nchini.”
Anafafanua, Wizara ya Fedha na Uchumi na Wizara ya Kilimo na Mifugo ni wizara zinazotegemeana sana, lakini hajui ni kwa kiwango gani zinashirikiana, ili kuhakikisha vocha za mbolea zinawafikia wakulima kwa wakati.
“Naomba wizara hizi zishirikiane kwa karibu ili kuhakikisha vocha za mbolea zinawafikia wananchi mapema mwezi Agosti, ili mvua za vuli zikianza zikute tayari mbolea imemfikia mkulima,” anaomba Mbega.
Naye, Devotha Likokola viti maalum (CCM) anasema, duniani kote Benki Kuu zinasimamia shughuli za Makbwela (microfinance), lakini anahoji BoT inafanya kazi gani?
Dk. Mreru Omar mbunge wa Morogoro Mjini (CCM) anasema, Rufiji na Morogoro ni maeneo muhimu kwa kilimo na kwamba yanaweza kuliokoa taifa kwa muda mfupi.
“Hatutaki mbolea sisi, tunachohitaji ni vitendea kazi, ukituletea mbolea unaharibu rasilimali. Sisi tuletee matrekta, mbegu bora na wataalamu na ndio mana rais Kikwete, akautangaza mkoa wetu wa Morogoro kuwa ghala la taifa la chakula, anasema Dk. Mzeru.
Juma Siraju Kaboyonga mbunge wa Tabora Mjini (CCM) anasema,“Tukubali tusikubali lakini riba katika mabenki na taasisi za fedha nchini ni tatizo na kikwazo kwa maeneleo ya kilimo. Sisi tukiweka fedha benki riba yake ni asilimia 3, lakini ukikopa ni asilimia 18 hadi 20.”
Anashauri, “Tuache kutumia fedha za umma katika kusafirisha warembo na timu za mpira nje ya nchi kwa gharama kubwa, badala yake tupeleke fedha hizo katika kilimo.”
Kaboyonga anaonesha hofu yake kuhusu kauli mbiu ya ‘Kilimo Kwanza’ akisema, “Hiyo ni misemo tu ya kisiasa, lakini kinachohitajika ni utendaji na ufanisi.”
“Zimepita nyingi kama hizo ikiwa ni pamoja na ‘Kilimo ni uti wa Mgongo, Siasa ni Kilimo, Kilimo ni Sekta Kiongozi na sasa Kilimo kwanza’. Tunahitaji uwezeshwaji na ufanisi wala si misemo ya kisiasa.”
Mkulo: Pato la taifa litaanguka hadi 2011
Salim SaidWAKATI ukuaji wa uchumi katika mataifa ya Ulaya na Marekani ni wa kukimbia, ule wa nchi za Afrika unazidi kudorora kwa kurudi nyuma hatua kadhaa badala ya kusonga mbele.
Haya yanathibitishwa na Waziri wa Fedha na Uchumi Mustapha Mkulo katika ripoti yake ya kurasa 26, kuhusu ‘Hali ya Uchumi wa Taifa kwa Mwaka 2008 na Malengo ya Uchumi Katika Kipindi cha Muda wa Kati (2009/2010 hadi 2011/2012)’.
Waziri Mkulo anathibitisha katika ripoti hiyo, kuanguka kwa pato la taifa kulikosababishwa na kuyumba na kutikisika kwa uchumi wa dunia kuanzia Marekani, Ulaya hadi Afrika.
Awali, kabla ya Mkulo kukiri kuanguka kwa uchumi wa taifa, wachambuzi mbalimbali wa masuala ya kiuchumi, walidokeza anguko hilo wakiwamo, Mwenyekiti wa CUF Profesa Ibrahim Lipumba na Mwenyekiti wa Sekta Binafsi nchini Esther Mkwizu.
Wachambuzi hao walisema, mtikisiko wa kiuchumi unaoendelea kuikumba dunia una sura ya herufi ‘L’ ikiwa na maana kwamba, uchumi utaanguka hadi chini na utakaa kwa muda wa miaka mitatu hadi mitano ndipo utanyanyuka na kutengamaa.
Kwa mujibu wa wachambuzi hao, hiyo inasababishwa na benki na kampuni kubwa za kimataifa kuanza kufilisika, huku shughuli za kiuchumi zikizidi kuanguka licha ya benki hizo, kushusha riba hadi asilimia 0.0.
Maneno haya ya profesa Lipumba na Mkwizu yanathibitishwa na waziri Mkulo kwa kusema, pato la taifa kwa mwaka 2009 litaanguka kwa asilimia 2.4 ambapo ukuaji wake utakuwa ni asilimia 5.0 ikilinganishwa na asilimia 7.4 mwaka 2008 na asilimia 7.1 mwaka 2007.
Mkulo anasema, ukuaji huo wa pato la taifa mwaka 2008, ulichangiwa zaidi na kuongezeka kwa viwango vya ukuaji wa shughuli za kiuchumi katika sekta ya kilimo, uvuvi na huduma.
Anasema, ukuaji wa viwango vya juu vya pato la taifa mwaka 2008 ulijionesha katika shughuli ndogo ndogo za kiuchumi za mawasiliano asilimia 20.5, fedha 11.9 na ujenzi asilimia 10.5.
“Hata hivyo kiwango cha ukuaji katika shughuli za kiuchumi za viwanda na ujenzi kilipungua kidogo ikilinganishwa na mwaka juzi,” anasema Mkulo.
Kwa mujibu wa Mkulo, pato la taifa si tu kuwa litaanguka kwa mwaka 2009, bali litaendelea kudorora katika kipindi chote cha muda wa kati ambapo mwaka 2010 ukuaji ni asilimia 5.7 na kwamba pato hilo litatengamaa mwaka 2011/2012 kwa kufikia kiwango cha asilimia 7.5.
“Ili kukabiliana na hali hiyo, serikali inatambua mchango wa sekta binafsi katika kukuza pato la taifa na kupunguza umasikini na kwa kuzingatia hilo hatua zinachukuliwa kuboresha mazingira ya kuziwezesha sekta hizo kushiriki kikamilifu katika shughuli za kiuchumi,” anasema Mkulo.
Anasema, serikali ina mpango wa kukamilisha sera ya ubia kati ya sekta ya Umma na Binafsi (PPP Policy) ili kuharakisha maendeleo ya sekta binafsi na kuongeza mchango wake katika kukuza uchumi na kupunguza umasikini nchini.
Anasema, pia serikali itaongeza ufanisi katika sekta mbalimbali ikiwa ni pamoja na huduma, biashara, kilimo, uwekezaji na kupunguza matumizi ya serikali yasiyo ya lazima katika mapato yake.
Mkulo ansema, serikali kwa kuzingatia chanzo cha mtikisiko huo, Benki Kuu (BoT) imeanzisha utaratibu wa uangalizi na usimamizi wa taasisi za fedha kila siku, ili kubaini matatizo yatakayojitokeza na kuchukua hatua za haraka.
“Kwa kupunguza makali na kuhimili shinikizo la mtikisiko huo hususan katika kuwalinda wananchi walio kwenye hatari kubwa zaidi, Serikali inalinda ajira, hasa katika shughuli zitakazokumbwa na ukwasi kutokana na kupungua kwa utashi wa bidhaa na huduma wanazotoa,” anasema Mkulo.
Anasisitiza, ili kuinusuru nchi kutokana na athari za kuadimika kwa chakula, serikali inaongeza kasi katika kilimo, kulinda programu muhimu za kijamii na uwekezaji kwa maendeleo ya nchi.
Huku pato la taifa likiporomoka kwa asilimia 2.4 kwa mwaka 2009, nchi inakabiliwa na matatizo ya mfumko wa bei, kushuka kwa thamani ya sarafu mambo ambayo, serikali inasema haina uwezo wa kuyadhibiti kwa madai kuwa ni ya kimfumo na yanategemea zaidi nguvu ya uchumi wa soko.
Waziri Mkulo, anasema tatizo la kushuka kwa thamani ya sarafu halizuiliki kwa sababu ni la kimfumo na linasababishwa na mfumuko wa bei za bidhaa muhimu na upatikanaji wa fedha za kigeni, ambao ni wa msimu. “Mheshimiwa Mwenyekiti tutake tusitake, tatizo la kupanda na kushuka kwa sarafu ya Tanzania lipo na serikali haiwezi kulizuia kwa sababu ni la kimfumo,” anasema Mkulo.
Anafafanua, kinachofanywa na serikali kukabiliana na tatizo hilo ni kuangalia iwapo mzunguko wa shilingi ya Tanzania unaendana na uchumi wa soko au vinginevyo.
“Kama mzunguko ni mbaya tunaweza kuingilia na kurekebisha lakini, kama unaendana na uchumi wa soko, hatuwezi kuingilia hata kidogo,” anasisitiza Mkulo.
Mkulo anathibitisha, “Upatikanaji wa fedha za kigeni nchini kuwa ni wa msimu hususan wa mavuno kuanzia Juni hadi Disemba ya kila mwaka, lakini pia tukiweza kudhibiti mfumko wa bei za bidhaa muhimu tunaweza kudhibiti thamani ya Shilingi yetu.”
Kwa mujibu wa Mkulo, thamani ya Shilingi ya Tanzania imeshuka hadi kufikia wastani wa Sh280.30 kwa Dola ya Marekani Desemba mwaka jana ikilinganishwa na Sh1,132.09 Desemba 2007.
Anasema, mfumko wa bei kwa mwaka 2008, ulikua kwa asilimia 10.3 ikilinganishwa na asilimia 7.0 mwaka 2007, ambapo kiwango cha chini cha kasi ya mfumko huo 2008, ilikuwa Januari kilipopanda kwa asilimia 8.6 na kiwango cha juu asilimia 13.5 Disemba mwaka huohuo. “Lengo letu la ukuaji wa mfumko lilikuwa asilimia 5.0 Juni 2008, lakini halikufikiwa kutokana na kuongezeka kwa gharama za uzalishaji hasa baada ya kupanda kwa bei ya nishati hususan mafuta na umeme,” anasema Mkulo na kuongeza:
“Hadi April 2009, mfumko ulifikia asilimia 12.0 kutokana na hali hiyo, ambapo awali lengo la mfumko huo lilitarajiwa liwe chini ya asilimia 7.5 ifikapo Juni 2009, lakini sasa tunatarajia asilimia 11.0 ya mfumko.”
Mkulo anasema, ili kuhakikisha wanarudisha utengamano wa pato la taifa serikali itakabiliana na mtikisiko wa uchumi duniani, kuongeza uwekezaji katika maeneo ya mwingiliano wa kisekta hususan kilimo, miundombinu, uzalishaji viwandani na nishati ikiwa ni pamoja na kuhimiza ushirika wa sekta binafsi katika maeneo hayo.
“Serikali itaongeza upatikanaji wa mikopo hasa kwa sekta ya kilimo kwa kuwa na benki ya kilimo na kuongeza uzalishaji wa mazao ya chakula,” anasema Mkulo.
Anasema, serikali itaongeza na kuboresha mapato ya ndani ili kugharamia sehemu kubwa ya matumizi ya serikali, kuimarisha usimamizi katika matumizi ya fedha za umma na kuendelea kulinda mafanikio yaliyopatikana.
“Serikali itaendelea kulinda na kuimarisha mafanikio yaliyopatikana katika sekta za kijamii na kuboresha utoaji wa huduma ili kuongeza wigo wa ukusanyaji na ukuzaji wa pato la taifa,” anasema.
Anasema, serikali pia itaongeza na kuboresha mipango ya uwezeshaji wa wananchi kiuchumi na kuongeza ajira pamoja na kupima ardhi ya vijijini ili wamiliki waweze kutumia hati zao kupatia mikopo.
Mkulo anasema, ili kuhakikisha wanarudisha utengamano wa pato la taifa serikali itakabiliana na mtikisiko wa uchumi duniani, kuongeza uwekezaji katika maeneo ya mwingiliano wa kisekta hususan kilimo, miundombinu, uzalishaji viwandani na nishati ikiwa ni pamoja na kuhimiza ushirika wa sekta binafsi katika maeneo hayo.
“Serikali itaongeza upatikanaji wa mikopo hasa kwa sekta ya kilimo kwa kuwa na benki ya kilimo na kuongeza uzalishaji wa mazao ya chakula,” anasema Mkulo.
Anasema, serikali itaongeza na kuboresha mapato ya ndani ili kugharamia sehemu kubwa ya matumizi ya serikali, kuimarisha usimamizi katika matumizi ya fedha za umma na kuendelea kulinda mafanikio yaliyopatikana.
“Serikali itaendelea kulinda na kuimarisha mafanikio yaliyopatikana katika sekta za kijamii na kuboresha utoaji wa huduma ili kuongeza wigo wa ukusanyaji na ukuzaji wa pato la taifa,” anasema.
Anasema, serikali pia itaongeza na kuboresha mipango ya uwezeshaji wa wananchi kiuchumi na kuongeza ajira pamoja na kupima ardhi ya vijijini ili wamiliki waweze kutumia hati zao kupatia mikopo.
Tuesday, June 16, 2009
Regia Mtema: Ni mlemavu wa viungo, si wa kufanya kazi
Salim Said
“MIMI ni mlemavu wa kimaumbile wala si mlemavu katika kazi, lakini kuna watu ni wazima kimaumbile, lakini ni walemavu kwenye kazi,” hivi ndivyo anavyoanza Regia Mtema katika mazungumzo yake na Mwananchi.
Mtema msichana ambaye ni Afisa Mafunzo wa Chama cha Demokrasia na Maendeleo (Chadema) katika Kurugenzi ya Organaizesheni, anasema ulemavu wake haumzuii wala kumpunguzia uwezo wake wa kufanya kazi.
Kielimu Mtema ni muhitimu wa Shahada ya kwanza katika Chuo kikuu cha Kilimo cha Sokoine (Sua) kwenye fani ya Sayansi ya Uchumi na Lishe.
Anasema, amejipatia elimu yake ya Msingi katika shule ya msingi Mchikichini Ilala kuanzia mwaka 1989 hadi 1995, huku elimu ya kidato cha kwanza hadi cha nne akiipatia katika shule ya Sekondari ya Forodhani kuanzia mwaka 1996 hadi 1999 zote za jijini Dar es Salaam.
Mtema anasema, alichaguliwa kujiunga na shule ya sekondari ya Benjamin Mkapa katika Mchepuo wa Kemia, Biolojia na Lishe (CBN) mwaka 2000, lakini aliomba uhamisho ili kwenda shule ya sekondari ya wasichana ya bweni Machame Wilaya ya Moshi Mkoani Kilimanjaro, kwa kuwa kutokana na hali yake alishachoka kusoma shule za kwenda na kurudi.
“Nilianza kuvutiwa na siasa tangu sekondari, lakini nilishindwa kujiunga na chama chochote cha siasa, kwa sababu sekondari za zamani zilikuwa hazina masuala ya siasa tofauti na sasa, ambapo matawi ya vyama yapo hata katika shule hizo,” anasema Mtema.
Anasema, akiwa Machame alivutiwa na Chadema, baada ya kutembelewa na Mwenyekiti wa sasa wa Chadema Freeman Mbowe alipokwenda kuwatembelea wakati wa kampeni za uchaguzi mkuu mwaka 2000, wakati huo akiwa ni mgombea ubunge wa jimbo la Hai mkoani Kilimanjaro.
“Nilivutika sana na Chadema nilipokutana na Mbowe alipokuja shuleni kwetu kuomba kura mwaka 2000 akiwa ni mgombea ubunge, alinivutia sana na sera za chama chake, ingawa sikujiunga na chama kwa wakati huo, tena alishinda,” anasema Mtema.
Baada ya kuhitimu kidato cha tano na sita Mtema anasema, alijiunga na chuo cha kilimo Sua, kuanzia mwaka 2003 hadi 2006 ambapo alifanya, fani ya Sayansi ya Uchumi na Lishe na huko ndiko alikopata uamuzi wa kujiunga na siasa rasmi yani chama cha Chadema.
“Nilijiunga na Chadema nikiwa Sua mwaka 2005 kufuatia vuguvugu la kisiasa vyuoni,” anasema Mtema.
Anasema, baada ya kukamilisha masomo yake chuoni hapo, mwaka 2007 aliamua kujiunga na Chadema Makao Makuu akiwa ni Afisa Mwandamizi katika Kurugenzi ya Vijana na Wanawake, iliyokuwa ikiongozwa na Mkurugenzi wake John Mnyika.
Anasema akiwa katika nafasi hiyo, alipata uzoefu kwa kujifunza mambo mingi ya kisiasa, kiuchumi na kijamii huku akipata msaada mkubwa wa mafunzo na maelekezo ya kazi kutoka kwa Mnyika.
“Awali nilipofika makao makuu kuna wengine walidhani kama sitaweza kufanya kazi na wengine waliona nitaweza, lakini kwa ushirikiano na wenzangu nimefanikiwa sana,” anasema.
Mtema anafafanua kwamba, baada ya mabadiliko ya uongozi ndani ya kurugenzi mbalimbali za chama chao Januari mwaka huu, aliteuliwa kuwa Afisa Mafunzo katika Kurugenzi ya Oganaizesheni na Mafunzo ya Chadema.
“Hii ni sababu na ushahidi tosha kwamba kazi zangu zinakubalika kwa kuwa kama hazikubaliki nisingeteuliwa katika nafasi hii hata siku moja,” anajisifia Mtema.
Anasema, ameamua kujiunga na siasa na kuacha kazi nyingine za kuajiriwa, kwa sababu anaamini kuwa, katika siasa ni rahisi kwa mtu kutoa maoni yake na kusikilizwa pamoja na kufanyiwa kazi kwa haraka.
“Mimi ni mlemavu, lakini nyuma yangu kuna walemavu wengi, ambao hawajapata elimu kwa sababu mbalimbali zikiwamo mitazamo potofu ya jamii, juu ya watu wenye ulemavu, na kama huna elimu huwezi kuajiriwa, hivyo niliamini kuwa ipo siku moja nipata nafasi ya kuwasaidia japo kufikisha kero zao serikalini,” anasema Mtema na kusisitiza:
“Nilitaka kuja kuwasaidia wenzangu, kwa sababu kwenye siasa ndio mambo yote yanakofanyika. Utungwaji wa sera, sheria, usimamizi na marekebisho yake yanafanyika katika siasa, nilipenda na mimi niwe miongoni mwa watunga sera, sheria na hata warekebishaji.”
Akizungumzia changamoto kazini Mtema anasema, kwanza alipata ugumu kutoka katika familia yake kwa sababu hawakuwa tayari mtoto wao ajiunge na kazi ya siasa kutokana na imani waliyonayo kwamba, siasa ni fujo, vurugu na mchezo mchafu.
“Hofu yao kubwa ilikuwa ni kupoteza maadili kwa sababu wanaona siasa labda ni uhuni na ni kazi isiyo na heshma. Lakini nilitumia ujanja bila ya wao kujua,” anasema na kutoa mfano wa ujanja aliyotumia:
“Kwa mfano, baba yangu mzazi alijuwa kuwa mimi ni mwanasiasa wa Chadema Makao makuu baada ya miezi miwili, licha ya kuwa nilikuwa nalala nyumbani mwake, nakula chakula chake na nilikuwa napanda gari baadhi ya wakati kwa fedha yake, alikuwa ananiona natoka asubuhi narudi jioni, tena alijua kupitia mtu mwingine sio mimi.”
Anasema, baada ya kuja walisikitika sana, lakini ilibidi wakubali matokeo na mpaka leo hawaridhiki mimi kuwa mwanasiasa na hii inatokana na tafsiri mbaya ya siasa katika jamii kuwa ni fujo, mikiki mikiki na uovu.
Mtema anasimulia kuwa, kwa upande wa changamoto kazini, “Nilipoonekana kuwa ni mlemavu maswali yalikuja ataweza kweli? na wengine walikuwa wanaongea pembeni, na kunihukumu kuwa siwezi tu, lakini baadhi waliona naweza kina Mnyika na nimefanya nao kazi vizuri sana.”
Anasema, kwa wale walimuamini na kumkubali kuwa anaweza, wamethibitisha kwa sababu ndani ya muda wake Chadema ameweza kufanya kazi vizuri, tena wakati mwingine kuliko hata wale waliowazima na wakamilifu wa kimaumbile.
“Ulemavu wangu ni wa kimaumbile tu lakini si katika kazi,” anasema Mtema.
Anasema, baadhi ya wakati akipanda Jukwaani kabla ya kuhutubia umati wa watu katika mkutano, huwa anashangiliwa sana jambo ambalo anasema humpa maswali mingi bila ya majibu, iwapo kelele hizo ni za kukubalika kwake au la.
Mtema anasena amefanikiwa kwa kiasi kikubwa katika kazi ya siasa hasa akiwa makao makuu ya Chadema na kwamba matarajio yake kwa sasa ni kugombania nafasi ya Ukatibu Mkuu wa Baraza la Vijana la Chadema katika uchaguzi unaotarajiwa kufanyika baadaye mwaka huu.
“Nikifanikiwa kushinda nitakuwa nitatengeneza historia kwa sababu nitakuwa msichana na mlemavu wa kwanza Tanzania kuwa katibu mkuu wa baraza la vijana katika vyama vyote,” anasema Mtema.
Sambamba na hilo, Mtema anasema anatarajia kujitupa Jimboni kugombea ubunge katika uchaguzi Mkuu wa mwaka 2015 kama Mwenyezi Mungu atamueka hai na mzima.
“Kwa mwaka 2010 ni ngumu kuingia jimboni, lakini matarajio yangu ni kuijtupa huko katika uchaguzi mkuu wa mwaka 2015, kwa sababu jamii bado haijawakubali ipasavyo walemavu, wanawake na vijana lakini natarajia ikifika muda huo, mwamko utakuwa wa kutosha katika jamii kuhusu sisi,” anasema.
Mbali na kuwa Afisa Mafunzo wa Chadema Mtema ni Mkurugenzi wa Vijana na Michezo katika Chama cha Walemavu Tanzania (Chawata).
Mlowe: Chagueni viongozi, msichague wafadhili
Salim Said VITA dhidi ya adui ufisadi inaendelea kushika kasi nchini, ambapo watu wengi sasa kwa nafasi zao mmoja mmoja au kupitia jumuiya na madaraka yao wanaamua kuchukua nafasi na hatua.
Hii ni kwa sababu watu wameanza kuelewa kuhusu ubaya na hasara ya ufisadi nchini katika nyanja tofauti za maisha ya jamii, kiuchumi, kisiasa na hata kijamii.
Baada ya kumalizika kwa uchaguzi wa Jumuiya ya Wazazi ya Chama cha Mapinduzi Taifa, Mikoa, Wilaya hadi Kata, baadhi ya viongozi waliochaguliwa wameonekana kuingia madarakani wakiwa na nia nzuri ya kupambana na ufisadi kwa maslahi ya taifa.
Bononi Mlowe ni Mwenyekiti mpya wa jumuiya ya wazazi kata ya Mabibo jijini Dar es Salaam, anasema kwa muda mrefu watoto wa kitanzania wamekuwa wakikosa ada ya shule na hata vyuo, vitabu vya kusomea na maabara za uhakika na miundombinu mingine ya kielimu kwa sababu ya ufisadi uliokithiri nchini.
Anasema Watanzania wanazidi kuzama katika dimbwi la umasikini na ufukara kwa sababu ya baadhi baadhi ya viongozi kujifanya wafadhili badala ya kuwa viongozi na kuwatumikia wananchi waliowachagua.
“Pengo la walionacho na wasiokuwanacho linazidi kukua siku hadi siku si kwa sababu nyingine bali baadhi ya viongozi ndani ya vyama na serikali kuwa sio waaminifu katika kulinda rasilimali za umma,” anasema Bononi.
Ili kuondokana na tatizo hilo, Bononi anawashauri wapiga kura wote nchini katika chaguzi za ndani ya vyama na zile za kitaifa za viongozi wa serikali, kuwa makini na kutokubali kabisa kumchagua mgombea yeyote kwa sababu ya kugawa fedha wapigakura.
“Tujiepushe na tuwajue wale wote wanaokuja kwetu kuomba kura kwa kigezo cha kugawa fedha kwa wananchi au wanachama wenzao, hao si viongozi bali ni wafadhili na wafanyabiashara,” anasema Bononi na kusisitiza:
“Sitegemei hata kidogo baada ya watoto wetu kukosa ada, baada ya miundombinu yetu kuzidi kuwa mibovu na baada ya mama wajawazito na watato wachanga kupoteza maisha kwa sababu ya ufisadi, halafu mtanzania akakubali kurubuniwa kwa fedha mbuzi, ili atoe kura yake, iwe ndani ya chama au nje ya chama.”
Anasema, ikiwa mtanzania yeyote atakubali kurubuniwa kwa fedha au mchele katika kampeni za uchaguzi ajue kuwa anatengeneza mazingira ya mtoto wake kukosa ada, matibabu na hata miundombinu bora ya kusomea.
Anasema, watanzania wamekuwa wakichagua viongozi kwa miaka mingi, lakini viongozi hao hawawajali wapiga kura wao na badala yake wanaamua kutajirisha matumbo yao.
“Kwa muda mrefu tunaumizwa na viongozi kama hawa sasa imefika wakati wa kuhakikisha kuwa tunaondokana na tatizo la viongozi wafadhili, badala yake tupate viongozi watoa huduma,” anasema Bononi.
Anasema, viongozi wengi wamekuwa wakiingia madarakani wakiwa masikini wasio na kitu, lakini muda mfupi baada ya kuingia madarakani wanaibuka na kuwa matajiri wakubwa nchini na kuanza kutoa misaada kwa watu mbalimbali bila wao kuhoji fedha hizo zimetoka wapi.
“Lazima tuhoji, mtu tulikuwa naye, baadhi ya wakati tumesoma darasa moja kwa nini baada ya muda mfupi kuingia madarakani awe tajiri mkubwa, hivi huu uongozi ni dhamana au biashara,” anahoji Bononi.
Anawataka wananchi kuwakataa wagombea wa vyama vyote vinavyojaribu kuomba kura kwa kutanguliza fedha, kwa sababu kiongozi wa namna hiyo hawezi kuwajali wapiga kura wake, bali kwanza atataka kujilipa fedha zake alizotumia wakati wa kuomba kura.
Bononi anafafanua, tatizo la uporaji wa mali za umma na za chama kwa baadhi ya viongozi linatokana na tamaa kubwa ya mali waliyonayo pamoja na ukosefu wa kazi nyingine za kujitegemea kwa ajili ya kujipatia kipato.
“Uongozi wa kisiasa ni huduma kwa maana kuwahudumia wananchi, lakini watu wengi wanashindwa kuelewa, jambo ambalo huibadilisha huduma hiyo na kuifanya kuwa kazi ya kutafutia fedha au biashara, watu wa namna hii ni hatari na hawatufai,” anasema Bononi.
Anasema, katika awamu yake ya miaka mitano, atahakikisha kuwa anawashawishi viongozi wa jumuiya hiyo kutafuta kazi nyingine kwa ajili ya kujipatia fedha na kuifanya kazi ya uongozi kuwa huduma badala ya biashara.“Wakipata kazi nyingine ya kutafutia fedha watakuwa waaminifu katika mali za chama na ada za watoto wetu, hii itatusaidia kunyanyua maendeleo na kuimarika kwa jamii,” anasema Bononi.
Anasema, lengo la ushawishi huo ni kuhakikisha kuwa wanapata viongozi bora watakaoipeleka mbele jamii ya watanzania na sio bora viongzi watakaoendelea kuididimiza na kuidumaza jamii ya watanzania.
“Tunataka kila mtu ajue kuwa uongozi ni dhamana ya kuwahudumia wananchi na sio kuanza kumaliza ada za watoto na fedha za maendeleo kwa kuifanya dhamana hiyo kuwa ajira,” anasema Bononi.
Anasema, tatizo la ufisadi si tu la kata yake bali ni kitaifa ambapo kumalizika kwake kunahitaji mchango wa kila mtanzania bila ya kujali rangi, dini, itikadi au kabila.
Bononi anasema, atahakikisha kuwa wanaendesha semina za elimu ya uraia kwa viongozi ili kuhakikisha wanawajenga kiuzalendo kwa ajili ya kuwafanya kuwa askari wazuri wa kulinda rasilimali za Umma.
Changamoto kubwa ambayo anaiona iko mbele yake Bononi anasema, watu ambao wanatumia dhamana ya uongozi kama biashara wamejipanga vizuri, wako imara, wana fedha na ni hatari lakini anasema kwa kushirikiana na wananchi inawezekana kuwang’oa.
Naye Mkuu wa Wilaya ya Makete mkoani Iringa Hawa Ng’humbi anasema, kukithiri kwa vitendo vya wizi wa rasilimali wa umma ni matokeo ya kuporomoka kwa maadili miongoni mwa watanzania.
Anasema, ni hatari kubwa kwa kuwa kadiri siku zinavyoenda na ndivyo maadili ya vijana wa kitanzania ambao ndio watakuwa viongozi wa baadaye yanavyozidi kuporomoka.
“Watanzania hasa wazazi tuna kazi na jukumu kubwa la kuhakikisha kuwa tunajenga na kurudisha maadili mema kwa vijana wetu ili waje waikoe nchi yetu siku za baadaye,” anasema Ng’humbi ambaye pia ni mlezi mkuu wa jumuiya ya wazazi ya CCM kata ya Mabibo.
Ng’humbi anakiri kuimarika kwa vyama vya upinzani nchini jambo ambalo kila chama kinahitaji kuingia madarakani kwa kutumia mbinu na mikakati mbalimbali vilivyojiwekea.
Sunday, June 14, 2009
Subscribe to:
Posts (Atom)