BoT kuwabana wadanganyifu ugawaji wa mabilioni ya mtikisiko wa uchumi

Salim Said
SERIKALI imeiagiza Benki Kuu ya Tanzania (BoT) kufanya mchanganuo wa kampuni 50 ambazo zitapata uhalali wa kuingia katika orodha ya kampuni zitakazofidiwa na serikali baada ya kupata hasara kubwa kutokana na athari za mtikisiko wa uchumi ulioikumba dunia kuanzia mwaka jana.

Fedha hizo ni kiasi cha sh 21.9 bilioni zilizotengwa na serikali kwa ajili ya kuwanusuru wale wote waliopata hasara kutokana na kuanguka kwa bei ya mazao katika soko la dunia kutokana na athari za mtikisiko wa kiuchumi ulioikumba dunia.

Katibu Mkuu Wizara ya Fedha na Uchumi Ramadhan Khijja aliwaambia waandishi wa habari jana kwamba, tayari BoT imeanza mchakato wa kuratibu kampuni hizo, ili kuweza kupata kampuni 50 zilizoathirika sana kwa lengo la kuanza kuzipatia fidia.

“Tayari BoT inafanya mchanganuo wa kuzitambua kampuni 50 ambazo ziliathirika zaidi na mtikisiko huu, kwa kula hasara kutokana na kununua mazao kwa bei kubwa na kuyauza kwa bei ndogo, baada ya bei kushuka katika soko la dunia,” alisema Khijja mara baada ya kufungua Mkutano wa Mwaka wa Shirikisho la Wenyeviwanda Tanzania (CTI).

Alisema, mchanganuo huo yakinifu utaweza kubaini ni kampuni gani iliyoathirika sana na mtikisiko huo na ipi ambayo haikuathirika sana na mtikisiko.

“Baada ya mchanganuo wa BoT tutaweza kujua ni kampuni gani inastahiki kupata fedha hizo na ipi haistahiki ili tusijekuingia katika hasara kwa kutoa fedha kwa kampuni ambazo hazikustahiki,” alisema Khijja.

Khijja alibainisha kuwa, kuna baadhi ya kampuni ambazo zimekula hasara miaka mingi iliyopita lakini tayari kuna kampuni ambazo zimejitokeza na kujifanya kama kwamba zimekula hasara katika mtikisiko wa uchumi wa mwaka jana ili ziweze kufidiwa.

“Shilingi 21.9 bilioni ambayo imetengwa na serikali kuwafidia wafanyabiashara ni kwa wale tu ambao wamekula hasara kutokana na mtikisiko wa mwaka jana, ujanja huu tumeugundua na ndio maana serikali imeiagiza BoT kufanya uchanganuzi,” alisema Khijja.

Khiija alisema, wataziomba benki nchini kuowaongezea muda wa kurudisha mikopo baadhi ya kampuni ambazo zimepata hasara katika biashara zao kutokana na kuyumba kwa uchumi wa dunia.

Aidha alisema, serikali imeahidi kuzichukulia dhama baadhi ya kampuni ili kuweza kupata mikopo katika benki mbalimbali nchini lakini itafanya hivyo kwa zile kampuni ambazo hazina historia nzuri katika sura kibenki.

“Benki nyingi zinaingia katika hasara kutokana na kuwakopesha watu ambao hawana historia nzuri, hawajulikani mali zao, mahali wanapoishi, ufanisi wake katika biashara na hata uaminifu wake iwapo je alishawahi kukopa na kurejesha mkopo kwa wakati,” alisema Khijja na kusisitiza:

“Dhamana hii tutaoa kwa watu ambao hawajajenga historia katika benki ili kuweza kujenga wateja wazuri kwa mabenki kwa lengo la kuziondoa katika hatari ya kula hasara, halafu sisi tutasiamamia wale tuliowachukulia dhamana.”

Kwa upande wao baadhi ya wajumbe wa CTI walilaumu ukubwa serikali na gharama za uendeshaji kama ndio kikwazo kikubwa katika maendeleo ya Tanzania, huku wakihimiza miundombinu kuwa ndio njia ya mkato ya kuinua uchumi wa nchi.

Mwenyekiti wa Zamani wa CTI na Waziri Mstaafu katika serikali ya Tanzania Iddi Simba alisema, ukubwa wa serikali bado ni kikwazo katika maendeleo ya Tanzania.

“Kama tunatambua kuwa sekta ya viwanda kuwa ni injini ya uchumi wa nchi, lazima tuangalie kwa makini ukubwa wa serikali na gharama za uendeshaji wake,” alisema Simba na kusisitiza:

“Ukuaji wa uchumi wowote duniani ni matokeo ya uwekezaji, usimamiaji na matumizi sahihi ya rasilamali za nchi. Amani, ulinzi na usalama wan chi hii unaangalia ni namna gani tutapunguza au kuondoa umasikini ambao unazidi kukua siku hadi siku.”

Alisema, serikali ya Tanzania ni kubwa sana na ina matumizi makubwa hivyo kama kweli kuna nia ya kumkomboa mtanzania ni lazima serikali ipunguze ukubwa na matumizi yake.

Naye Mwenyekiti wa CTI Reginald Mengi aliipongeza serikali kwa kutenga sh1.7 trilioni kama fungu maalumu (stimulus package) kwa ajili ya kunusuru uchumi wa nchi baada ya kuyumba kutokana na mtikisiko.

“Fedha hizi ni nzuri na naipongeza serikali, lakini pekee haitoshi bali inataka kuungwa mkono kwa serikali kupunguza kodi ya bidhaa kutoka nje, kuongeza uzalishaji wa ndani kwa kutumia mali ghafi zetu, kutafuta soko la nje kwa bidhaa za ndani na serikali kutoa ruzuku,” alisema Mengi.

Aliitahadharisha serikali, kuwa makini na mafisadi katika matumizi ya fedha hizo ili ziweze kutumika kwa malengo yaliyokusudiwa bila ya kufujwa.

Naye Mkurugenzi Mkuu wa Shirikisho la Maendeleo ya Viwanda Vidogovidogo (Sido) Mike Laiser alilalamikia mabenki nchini kwa kutoza riba kubwa kwa wakopaji na kuweka riba ndogo kwa mtu anapoweka fedha benki.

“Ukikopa unapigwa riba kati ya asilimia 18 hadi 25 lakini wewe ukiweka fedha benki riba yake ni asilimia mbili hadi nne, hili bado ni tatizo kubwa katika maendeleo ya SMEs,” alisema Laiser.

Mtikisiko wa kiuchumi duniani ulianzia marekani mwaka 2007, baada ya mabenki ya taifa hilo kiongozi duniani kukithiri katika kutoa mikopo ya nyumba na hatimaye kufilisika.

Kutokana na uhusiano mkubwa uliopo baina ya uchumi wa Marekani na mataifa mengine hatimaye mtikisiko huo ulianza kuenea katika mataifa ya Ulaya, Asia na Afrika.

Tanzania iliathirika na mtikisiko huo katika sector za kilimo, biashara, utalii, ajira, madini, uwekezaji wan je (FDI), viwanda na nishati.

Chadema: suluhu ya muungano ni serikali tatu

Salim Said
CHAMA cha Demokrasia na Maendeleo (Chadema) kimesema migogoro na malumbano kuhusu Muungano wa Tanganyika na Zanzibar itaendelea iwapo nchi haitafuata mfumo wa serikali tatu au serikali moja.

Kwa muda mrefu kumekuwa na mjadala kuhusu mambo ya Muungano huku pande zote mbili zikishutumiana mara kwa mara kama ndio chanzo cha migogoro hiyo.

Malumbano makubwa kuhusu muungano baina ya pande mbili hizo, yamezuka miezi ya karibuni baada ya kuzuka kwa tetesi kwamba kuna uwezekano wa kuwapo kwa mafuta na gesi asilia katika visiwa vya Zanzibar.

Akizungumza na Mwananchi Ofisini kwake jijini Dar es Salaam jana Kaimu Katibu Mkuu wa Chadema Victor Kimesera alisema, mvutano kati ya pande mbili za muungano hautoisha iwapo mfumo wa serikali hautabadilika.

“Suluhu ya mivutano hii isiyoisha kati ya pande mbili za muungano ni kuwapo kwa serikali tatu au serikali moja tu nchini na sio serikali mbili,” alisema Kimesera.

Alisema, uwepo wa serikali mbili yaani ya Zanzibar na Muungano kunasababisha malumbano na mivutano ya mara kwa mara kati ya pande mbili za muungano huo.

“Chaguo na msimamo wa Chadema kikatiba hasa, ni kuwepo kwa serikali tatu au serikali moja nah ii ndio dawa kubwa ya malumbano na mivutano baina ya pande mbili za muungano,” alisema Kimesera.

Juzi Waziri Mkuu Mizengo Pinda alionya uwezekano wa Muungano huo kuvunjika endapo malumbano kuhusu gesi asilia na mafuta yataendelea.

Alisema baada ya muungano huo kuvunjika lazima upande mmoja wa muungano utapata shida.

Hivi karibuni Serikali ya Mapinduzi Zanzibar (SMZ) ilitoa msimamo rasmi wa kutaka suala la mafuta na gesi asilia liondolewe katika orodha ya mambo ya Muungano.

Masha: kuna nini mradi wa vitambulisho vya utaifa

Salim Said na Kizitto Noya
WAZIRI wa Mambo ya Ndani ya Nchi, Lawrence Masha amewajia juu vigogo wenzake serikalini kwa kumzuia kusimamia ipasavyo kazi ya Mradi wa Vitambulisho vya Taifa inayotarajiwa kugharimu kiasi cha Sh200 bilioni.

Akitoa majumuisho ya bajeti ya wizara yake bungeni mjini Dodoma jana, Waziri Masha alisema baadhi ya vigogo walimzuia kuhoji dosari aliyoiona katika mchakato wa zabuni ya Mradi wa Vitambulisho vya Taifa, wakati yeye ndiye waziri mwenye dhamana na wizara hiyo.

Mwanzoni mwa mwaka huu, Waziri Masha alidaiwa kumwandikia Waziri Mkuu, Mizengo Pinda kuwa kuna kigogo mmoja Ikulu (jina tunalihifadhi) alimwagiza Katibu Mkuu wa Wizara ya Mambo ya Ndani ya Nchi kupeleka taarifa ya utekelezaji wa mradi wa vitambulisho kwenye kikao cha Baraza la Mawaziri.

Ilidaiwa katika malalamiko ya Masha kwa Waziri Mkuu kuwa hatua hiyo ya kigogo huyo wa Ikulu haikumridhisha (Masha) kwa madai kwamba, hakumhusisha kwa vile yeye ndiye atakayeiwasilisha taarifa hiyo kwenye kikao cha Baraza la Mawaziri na ndiye atakayewajibika kwa maamuzi yoyote yatakayofanyika wizarani kwake, bila kujali kama maamuzi hayo yalipata baraka (ya kigogo huyo) au la.

Kwa mujibu wa habari ambazo ziliandikwa na vyombo vya habari na kuthibitisha na Waziri Mkuu wakati akijibu maswali ya papo kwa papo bungeni, alikiri kupokea barua ya Waziri Masha, lakini habari hizo zilivuja baada ya nyaraka kunyofolewa katika Wizara ya Mambo ya Ndani.

Kwa mujibu wa taarifa hizo, Masha alimwandikia Waziri Mkuu barua akimlalamikia kwa madai ya kigogo huyo kumwagiza Katibu Mkuu wa Wizara ya Mambo ya Ndani kuwasilisha taarifa hiyo kwenye kikao cha Baraza la Mawaziri bila kumhusisha yeye kama Waziri.

Akiongea bungeni jana, Waziri Masha alisema wabunge wengi wamehoji mradi wa vitambulisho katika hoja tatu ambazo ni kwa nini vinachelewa, kwa nini waziri aliingilia na kwa nini halijapelekwa katika Baraza la Mawaziri.

“Mheshimiwa Naibu Spika, mheshimiwa Anna Komu ameuliza swali zuri hapa kwamba katika mradi wa vitambulisho kuna nini? Na mimi nauliza katika mradi wa vitambulisho kuna nini,” alihoji Masha.

Akizungumza huku akikariri mara kwa mara swali la kuna nini katika mradi wa vitambulisho, Waziri Masha alisema, kuna baadhi ya wabunge walimuona kafanya makosa yeye kumuhoji Katibu Mkuu na kumuandikia Waziri Mkuu kumuelezea dosari aliyoiona katika mchakato.

“Mradi upo katika mchakato, lakini baadhi ya watu hawaridhiki. Mimi niliuliza swali kwa katibu mkuu wangu, nikaambiwa nimeingilia mchakato na sina haki ya kuuliza, lakini bunge lina haki ya kunihoji mimi. Nami nauliza katika mradi huu kuna nini,” alihoji na kuongeza.

“Cha ajabu ni kwamba, mimi niliuliza ili nitakapokuja ulizwa bungeni niweze kujibu, lakini kumuuliza kwangu ilikuwa ni kosa, naambiwa hukutakiwa kuuliza. Kwa nini Bunge liniulize mimi halafu mimi nisiwe na haki ya kuuliza watendaji wangu. Hivi ndani ya mradi wa vitambulisho kuna nini?”

Waziri Masha alihoji zaidi kuwa kuna nini Watanzania na baadhi ya wabunge wasiipe muda serikali kukamilisha mradi huo, badala yake wanamtaka waziri mwenye dhamana asihoji wala kuingilia mchakato wake.

Alifafanua kuwa cha ajabu ni kwamba, kuna hoja inayotaka hata Rais na Baraza la Mawaziri hawatakiwi kupewa taarifa, huku ikisema kuwa Bunge linapaswa kujua.

“Cha ajabu kuna hoja bungeni kwamba, hata rais na baraza lake la mawaziri hawapaswi kupata taarifa za mchakato huu, lakini Bunge linapaswa kupewa taarifa, hivi kuna nini kwenye mradi huu,” alihoji Waziri Masha.

Alisema suala la mradi wa vitambulisho lipo katika mchakato na kwamba, anawaomba wabunge wampe muda kukamilisha mchakato wa zabuni ya mradi huo.

“Tumeshapokea taarifa ya PPRA (Mamlaka ya Udhibiti wa Manunuzi), sasa tunasubiri taarifa ya Mwanasheria Mkuu wa serikali ili suala hilo lifikishwe kwa Baraza la Mawaziri. Napenda kuona kabla ya kumalizika kwa Bunge huu mradi unaanza,” alisema.

Awali Waziri Masha alilalamika kuwa asibebeshwe lawama kwa kuchelewa vitambulisho hivyo kwa kuwa suala hilo lilianza kabla hajazaliwa mwaka 1968 huku mama yake akiwa na umri wa miaka 19 tu.

Alisema, sheria ya vitambulisho hivyo ilitungwa mwaka 1986 na mwaka 1995 tenda ya kwanza ikatangazwa ambayo hata hivyo haikufanikiwa.

Alisema, mnamo mwaka 2004 upembuzi yakinifu ulifanyika na Febuari mwaka 2007 ikakubali ushauri na kuiteua kampuni ya Gotham kuwa mshauri mwelekezi wa mradi huo.

“Hapo ndipo Masha alipofahamu mradi wa vitambulisho. Kwa hiyo hata mimi nauliza kuna nini ndani ya mradi huu,” alilalamika Masha.

Alisema hadi sasa mamlaka ya kusimamia na kuratibu utoaji wa vitambulisho hivyo (NIDA) imezinduliwa, watendaji watajiriwa na kamati ya uongozi kuteuliwa na kasha kuanza kazi.

“Pia wizara imekamilisha hatua ya kwanza ya kumpata mkandarasi ambaye ataweka mfumo wa kutunza taarifa za watu watakaopewa vitambulisho,” alisema.

Kwa mujibu wa Masha, miradi hiyo inaenda sambamba na maandalizi ya utoaji zabuni ya vitambulisho hivyo yanayoendelea sasa.

“Naomba kuwathibitishia Watanzania kupitia Bunge lako tukufu kwamba, mradi wa vitambulisho utakamilika kwa kufuata sheria na utaratibu, bila mizengwe, kwa uwazi unaostahili na bila upendeleo,”alisisitiza.

Baada ya Waziri Masha kumaliza kutoa hoja alisimama mbunge wa Kilindi, Beatrice Shelukindo, (CCM) na kusema kwa jazba kuwa wanachokitaka kwa Waziri ni lini vitambulisho hivyo vitapatikana.

“Kama waziri mwenyewe hajui kinachoendelea katika wizara yake ina maana hakuna kinachoendelea, halafu anatuambia mchakato unaendelea, mchakato gani huo,” alihoji Shelukindo.

Masha alijibu, kwa kusema, “Mheshimiwa Naibu Spika narudia tena kuhoji katika mradi wa vitambulisho kuna nini? Waraka wa Baraza la Mawaziri ni siri.”

“Kuna nini katika mradi wa vitambulisho kinachawanfanya baadhi ya wabunge wasitake sisi kupata ushauri wa Mwanasheria Mkuu wa Serikali? Nauliza tena kuna nini,” alihoji Waziri Masha kwa sauti ya chini kabisa.

Alisema, Masha ni yule yule hajabadilika, amaamini kuwa anaweza, lakini na aliuliza tena kuna nini katika mradi wa vitambulisho.

Jambo hili lilisababisha Naibu Spika Anne Makinda kusimama na kutoa ufafanuzi akisema: “Mheshimiwa waziri na mheshimiwa mbunge hapa tunasikilizwa na wananchi nchi nzima, wanachotaka kujua ni je, vitambulisho watavipata au hawatavipata? Hilo ndilo wanalohitaji na sio kuna nini”.

Waziri Masha baada ya hapo alisimama na kujibu kwa ufupi kuwa, vitambulisho hivyo vitapatikana ndani ya mwaka huu wa fedha.

“Mheshimiwa Naibu Spika, vitambulisho vitapatikana ndani ya mwaka huu wa fedha,” aliahidi.

Hata hivyo, kambi ya upinzani ilieleza wasiwasi kuhusu kukamilika kwa mradi huo, ikisema serikali imekuwa ikiahidi bila kutekeleza.

Msemaji wa kambi hiyo katika wizara ya Mambo ya Ndani ya Nchi, Ibrahin Muhammed Sanya alisema serikali imekuwa ikitoa ahadi zisizotekelezeka kuhusu suala la uraia wa nchi mbili na vitambulisho vya Uraia.

“Katika hotuba zetu za kambi miaka 2006/2007, 2007/2008 na 2008/2009, tumekuwa tukizungumzia suala la uraia wa nchi mbili, Na katika majibu ya Serikali mara zote ni kwamba mchakato unaendelea huku muda ukiyoyoma. Je, mchakato huo utamalizika lini? alihoji Sanya.

Akinukuu majibu ya serikali ya mwaka 2006 kuhusu vitambulisho vya uraia, Sanya alihoji: “Toka mwaka huo hadi sasa 2009, bado mchakato unaendelea tu. Kila siku tunaambiwa hadithi mpya kuhusiana na vitambulisho hivyo. Fedha za walipakodi zinazidi kuwaneemesha baadhi ya watu katika kadhia nzima ya vitambulisho vya uraia. Je Serikali inawatendea haki Watanzania?”

RAAWU yaingilia katia uhamishwaji watumishi NECTA

Salim Said
KATIBU Mkuu wa Chama cha Wafanyakazi wa Taasisi za Elimu ya Juu (RAAWU), Adelgunda Mgaya amesema uhamishaji wa wafanyakazi 70 wa Baraza la Mitihani Tanzania (Necta) uliofanywa na Wizara ya Elimu hivi karibuni umegubikwa na mizengwe mingi.

Hivi karibuni, wafanyakazi 70 wa Necta waliwahamishwa kutoka katika vituo vyao vya kazi na kupangiwa katika vituo vipya kwenye mikoa mbalimbali nchini.

Akizungumza na Mwananchi Ofisini kwake jijini Dar es Salaam jana, Mgaya alisema uhamisho huo uligubikwa na mizengwe pamoja na ukiukwaji mkubwa wa kanuni na taratibu za uhamisho wa watumishi wa umma.

Alisema, wafanyakazi hao walitakiwa kusaini barua za uhamisho wao chini ya ulinzi mkali wa askari wa Kikosi cha Kutuliza Ghasia (FFU) wenye silaha, askari wa usalama wa raia na askari wa kmpuni binafsi ya ulinzi.

“Kwa kweli uhamisho ule haukuwa wa kawaida kwa sababu uligubikwa na mizengwe. Katika mazingira ya kawaida haiwezekani kumtaka mfanyakazi asaini barua ya uhamisho chini ya ulinzi mkali wa FFU tena wenye silaha,” alisema Mgaya.

“Hata wewe niambie kampuni yako ya Mwananchi inakuhamisha kikazi labda kwenda tawi la Mwanza, unakuja unasainishwa barua ya uhamisho chini ya ulinzi wa FFU wenye silaha, halafu unaambiwa ukishasaini barua uondoke hata ndani huruhusiwi kuingia, utakuwa umetendewa haki,” alihoji Mgaya.

Alisema, hivyo ndivyo walivyafanyiwa wafanyakazi 70 wa Necta, kwamba mara baada ya kusaini barua zao walitakiwa kuondoka na hawakuruhusuiwa hata kuingia ndani ya ofisi kuchukua vitu vyao.

“Unajua unapokaa katika ofisi kwa muda mrefu, huwa unaweka vitu vyako vingi, leo unamuhamisha mfanyakazi bila kumruhusu kuingia ndani na kuhamisha vitu vyake, je utakuwa umefuata taratibu za uhamisho,” alihoji.

Mgaya alisema, kwa sasa hana mengi ya kusema kwa sababu anafanya mawasiliano na Katibu Mkuu wa Wizara ya Elimu na Mafunzo ya Ufundi kwa mazungumzo zaidi kuhusiana na ukiukwaji wa kanuni katika uhamisho huo.

“Barua zile zilisainiwa na Katibu Mkuu wizarani hivyo nafanya mawasiliano naye ili tukutane anieleze kwa nini amekiuka taratibu za uhamisho, je ni kwa makusudi au alikuwa hajui,” alihoji Mgaya na kuongeza:

“Kama kutakuwa na maridhiano basi tutasema na kama hakutakuwa na maridhiano pia tutaeleza hatua gani tutachukua zaidi kutetea haki za wanachama wetu.”

Pamoja na hayo, Mgaya alisema Wizara haikuwashirikisha wao kama watetezi wa haki za wafanyakazi hao kabla ya kuwahamisha, jambo ambalo limesababisha hata kuathirika kwa Tawi la RRAWU katika ofisi za Necta.

“Kisheria kwa sababu wafanyakazi waliohamishwa wengi ni viongozi wa tawi letu pale, wizara ilitakiwa kutushirikisha ili tutafute mtu mwengine wa kumuweka badala yake lakini haikufanya hivyo,” alisema Mgaya na kuongeza:

“Jambo ambalo limedhoofisha nguvu ya tawi letu kwani ni kiongozi mmoja tu aliyebaki waliobakia wote wameingia katika uhamisho bila ya kuwa na mbadala wake.”

Kwa muda baadhi ya watendaji wa Necta wamekuwa wakilalamikiwa kutokana na kuvuja kwa mitihani ya taifa, ambapo suala la wafanyakazi kukaa katika kituo kimoja cha kazi kwa miaka mingi ikitajwa kuwa miongoni mwa sababu za kuvuja kwa mitihani hiyo.

Watu wenye ulemavu wataka misaada

Salim Said
SHIRIKISHO la Vyama vya Walemavu Tanzania (Shivyawata), limezitaka taasisi mbalimbali nchini kulitupia macho shirika hilo, kwa kuwapatia misaada badala ya kuthamini taasisi na sekta nyingine pekee.

Wito huo ulitolewa jana na Katibu Mkuu wa Shivyawata Felician Mkude alipotoa shukurani kwa baadhi ya taasisi chache zilizolipatia misaada mbalimba shirika hilo.

“Pamoja na kuzishukuru baadhi ya taasisi zilizotupatia misaada, lakini pia tunaziomba taasisi nyengine kutupia macho masuala ya watu wenye ulemavu, kwani nalo ni kundi tete lililosahaulika na linalohitaji kuwezeshwa ili kujiendesha,” alisema Mkude na kuongeza:

“Shivyawata inatoa wito kwa mashirika mbalimbali, makampuni binafsi, wizara na Idara za serikali, taasisi za dini, wafanyabiashara na watu binafsi wa ndani na nje ya nchi kuchangia kwa hali na mali, maendeleo na ustawi wa watu wenye ulemavu nchini.”

Mkude alisema, mtu mwenye ulemavu anaweza iwapo jamii itamuwezesha kwa kumuunga mkono katika juhdi zake za kutafuta maendeleo.

Alisema, Shivyawata linazipongeza taasisi zote za ndani na nje zilizojitokeza kuwasaidia kwa njia moja au nyengine, hususan mashirika ya Iternational Sustainable Cities (ISC) la Kanada, Magdala Foundation (MF) ya Madrid Hispania, na kampuni ya MMI Steel ya jijini Dar es Salaam.

Alisema, ISC iliwezesha wajasiriamali wenye ulemavu mkoani Dar es Salaam (Uwawada) kwa kuwatunishia mfuko wao wa kuweka na kukopa ambao kwa sasa umefikia miaka miwili.

Aidha MF iliwawezesha wanawake 50 wenye ulemavu kupitia Saccoss hiyo kwa kutoa fedha ambazo zitatumika kuwakopesha sh250,000 kwa awamu mbili tofauti.

“Halikadhalika kampuni ya MMI Steel, imetoa msaada wa vifaa vya kusikia kwa ajili ya watoto viziwi vyenye thamani ya milioni 15, ambavyo wamevikabidhi kwa Mamlaka ya Elimu Tanzania (TEA),” alisema Mkude na kusisitiza:

“Vifaa hivi vitawasaidia vijana hao katika kuendeleza elimu yao hususan kwa watoto wenye ulemavu nchini.”

CUF yawavaa JK, Pinda

Salim Said
CHAMA cha Wananchi (CUF) kimesema, Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania haitoweza kujivua na lawama za kutokea kwa machafuko visiwani Zanzibar katika uchaguzi mkuu 2010, kwa sababu inaridhia vyombo vyake kutumiwa vibaya na Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar (SMZ) katika maandalizi ya uchaguzi huo.

Kwa mujibu wa taarifa kutoka CUF, SMZ chini ya uongozi wa Rais Amani Karume imekuwa ikivitumia vibaya vyombo vya dola vya serikali ya Muungano katika maandalizi ya uchaguzi mkuu wa mwaka 2010 hususan uboreshaji wa daftari la wapigakura.

Taarifa hiyo iliyosainiwa na Mkurugenzi wa Habari na Uenezi wa CUF Salim Bimani ilisema, miongoni mwa vyombo hivyo ni Usalama wa Taifa na Polisi.

Kwa mujibu wa Bimani Usalama wa taifa ni miongoni mwa mambo ya Muungano na kwamba idara hiyo inasimamiwa moja kwa moja na Serikali ya Jamhuri ya Muungano.

“Kwa mantiki hiyo, hakuna namna yoyote ambayo Rais Jakaya Kikwete na Waziri Mkuu Mizengo Pinda wanaweza kujivua na lawama za kutokea kwa vurugu kabla, wakati au baada ya uchaguzi mkuu wa Zanzibar mwaka 2010,’ alisema Bimani

Alisema hiyo ni kwa sababu inaonesha wazi kuwa viongozi hao wanaridhia uvamizi wa vyombo hivyo vya dola katika kazi za ZEC au hawajali kile kinachofanywa na vyombo hivyo.

“Lolote kati ya hayo mawili linamaanisha kwamba wao ndiwo wanaopaswa kubeba dhima na lawama za hali ya juu kwa hali yoyote mbaya katika uchaguzi wa 2010 visiwani Zanzibar,” alisema Bimani.

Alisema, CUF inachukua fursa hiyo kuwakumbusha viongozi hao wakuu wa serikali ya Muungano kwamba, wao ndiwo wenye dhima ya kulinda usalama na haki zote za kikatiba za wananchi wa Tanzania wakiwamo na wa Zanzibar.

“Tunachukua nafasi hii tena na tena kuwakumbusha viongozi wakuu hawa wawili, wajue kama walikuwa hawajui kuwa wao ndiwo wenye jukumu la kulinda usalama na haki zote za kikatiba za wananchi wa Tanzania (bara na Zanzibar),” alisema Bimani.

Alisema, kisingizio kwamba Zanzibar ina sheria zake za uchaguzi si sababu ya wao kuviachia vyombo vya dola vilivyo chini ya mamlaka yao kuvunja haki za binadamu na wananchi kwa ujumla.

Alisisitiza kuwa, suala la Zanzibar kuwa sheria zake si sababu ya msingi pia ya kudharau ukweli kwamba uchaguzi wa Zanzibar unavurugwa na vyombo vile vile ambavyo vilitarajiwa kuusimamia.

“Hili la kuwanyima wananchi haki ya kuandikishwa katika daftari la wapiga kura na kuweka vyombo vya dola ili kuhakikisha haki hiyo haipatikani ni katika mifano halisi ya ukiukwaji haki za binadamu,” alisema Bimani.

Alisema, wakati CUF inathamini nafasi ya vyombo vya dola, ikiwemo idara ya usalama wa taifa katika kuifanya nchi kuwa katika amani, umoja na mshikamano lakini chama chao hakikubaliani na dhana kwamba jukumu la Idara hiyo ni kuhakikisha kuwa wananchi wenye mawazo tafauti ya kisiasa na watawala hawana haki katika nchi yao.

Aidha Bimani alisema wamefadhaishwa na vitendo ya maafisa wa hao katika Wilaya ya Micheweni kuingilia kati utendaji wa Tume ya Uchaguzi ya Zanzibar (ZEC).
Alisema, tukio hilo linaonesha kwamba ZEC haiko huru na inafanya kazi zake kwa kufuata maagizo kutoka katika Chama cha Mapinduzi (CCM) na Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar (SMZ).

“Vitendo hivi si tu kwamba vinathibitisha kauli yetu ya muda mrefu kwamba ZEC inaendesha uchaguzi kwa kufuata maagizo ya Idara ya Usalama wa Taifa, bali pia vinapigilia misumari mingine kwenye jeneza la kuizikia demokrasia ya Zanzibar,” alisema Bimani na kuongeza:

“Kila mara tumekuwa tukisema kwamba vyombo vya dola ndivyo vinavyosimamia na kuendesha uchaguzi wowote unaofanyika Zanzibar, huku ZEC ikiwa kama ni alama tu ya kuwepo kwa chombo huru kinachoendesha shughuli za uchaguzi.”

Alisema, kwa mujibu wa taarifa walizozikusanya kutoka katika vituo vya uboreshaji wa daftari hilo vya Wingwi Mapofu, Mgogoni, Kinyasini, Finya na Konde zinaonesha kwamba vyombo vya dola vimekuwa vikishiriki kikamilifu katika kutoa maelekezo kwa watendaji wa ZEC.

“Miongoni mwa maelekezo hayo ni pamoja na kuwazuia masheha wa Shehia kuzungumza na waandishi wa habari ambao huwa wanataka kujua usahihi wa madai yanayotolewa dhidi ya masheha hao,” alisema Bimani.

Katika uchaguzi wa 2001 CUF ilipinga matokeo ya urais Zanzibar na wananchi kuingia barabarani jambo ambalo lilisababisha vifo vya askari mmoja na raia zaidi ya 30.

Lwakatare amejimaliza kisiasa; Dk. Bana

Salim Said
KWA miaka mingi watanzania wamekuwa wakishuhudia wanachama na viongozi kutoka vyama vya upinzani wakihamia chama tawala cha Mapinduzi (CCM), lakini upepo wa kisiasa umeanza kubadilika kwa viongozi upinzani kutoka chama kimoja cha upinzani kwenda kingine cha upinzani.

Kwa mara ya kwanza watanzania wameshudia kiongozi mmoja wa ngazi za juu kutoka chama cha upinzani akikihama chama chake na kuhamia chama kingine cha upinzani.

Si mwengine huyu bali ni aliyekuwa Naibu Katibu Mkuu wa Chama cha Wananchi (CUF) Tanzania Bara Wilfred Lwakatare, ambaye amajiunga rasmi na Chama cha Demokrasia na Maendeleo (Chadema), sababu kubwa ikiwa ni kukosa nafasi yake baada ya mabadiliko ya uongozi yaliyofanyika ndani ya chama hicho Machi mwaka huu.

Kwa mujibu wa Lwakatare, ameamua kuhama CUF kutokana na tabia ya majungu, roho mbaya, unafiki, fitna na mtima nyongo walizonazo baadhi ya wanachama na viongozi wa chama hicho na kumsababishia kuukosa nafasi yake.

“Jina langu liliachwa katika kutetea nafasi yangu ya unaibu Katibu Mkuu wa chama kwa sababu ya viongozi wa CUF kusikiliza na kuamini majungu na fitna kutoka kwa baadhi ya viongozi, kwamba mimi ni mbadhirifu wa fedha za chama,” anasema Lwakatare.

Lakini kuhama kwa Lwakatare ndani ya chama chake cha CUF kunachukuliwaje na wananchi, wasomi na wanasiasa?

Baadhi ya wadau wa masuala ya kisiasa wanaona kwamba nguvu ya upinzani imeanza kupoteza mwelekeo wa kisiasa.

Kwa mtazamo wa chama cha NCCR-Mageuzi wanaona kuwa, Lwakatare kwenda Chadema, ni hujuma na ufisadi wa kisiasa ambapo chama hicho kinatumia ubaguzi kuiba viongozi wa vyama vingine vya upinzani kwa lengo la kuudhoofisha.

Dk. Benson Bana, ni Mkuu wa Kitengo cha Sayansi ya Siasa cha Chuo kikuu cha Dar es Salaam, anasema kwa alivyomsikiliza Mwenyekiti wa CUF taifa Profesa Ibrahim Lipumba, sababu za kumuacha Lwakatare hajazitaja na kwamba kuna sababu nyingine za kumuacha kigogo huyo Naibu Katibu Mkuu huyo wa zamani.

“Kumuacha mtu kwa sababu eti akiwa Naibu Katibu Mkuu anakosa muda wa kuimarisha chama si kweli. Ni tofauti akiingia kiongozi jimboni kwake kama Naibu Katibu Mkuu na akiingia kama mwanachama wa kawaida. Mbona tuna Mawaziri wa CCM, lakini wanafanya kazi ya kuimarisha chama vizuri tu,” anasema Dk. Bana.

Dk. Bana anakiri kuwa, Chadema ni chama namba moja cha upinzani kwa upande wa Tanzania bara, lakini pia anikiri kuwa haina nguvu kubwa kuliko CUF katika Wilaya ya Bukoba.

“Chadema ni chama chenye nguvu sana Tanzania bara kwa sababu kina wanachama wengi na hata wabunge wake ni imara sana,” anasema Dk. Bana.

Anafafanua kwamba, Lwakatare amebeba hatari ya kisiasa (Political risk) mgongoni mwake kwa kuwa ni vigumu sana kile ambacho kilimfanya ahame CUF kukipata ndani ya Chadema.

“Kwanza Lwakatare si mwanasiasa makini, huwezi kumlinganisha na maalim Seif Sharif au Juma Duni hawa wana akili sana na pia ni hazina katika siasa za Tanzania. Ni kweli CUF imeathirika lakini hata hivyo pengo aliloliacha si kubwa sana kama anavyodhani mwenyewe,” anasema Dk. Bana.

Anasema, Chadema haiwezi kumuondoa Zitto Kabwe na kumuweka Lwakatare na kwa kugombea ubunge kupitia Chadema hawezi kushinda kwa sababu tayari kura zake ameshazigawa, waumini wake lazima watagawika kwani wapo watakaomfuata na wapo watakaobakia CUF.

“Si dhani kama anaweza kupata nafasi ya juu kama aliyokuwanayo CUF ingawa pia sijui aliahidiwa nini mpaka akashawishika kuhama chama chake na kuingia Chadema,” anasema Dk. Bana.

Dk. Bana anasema, Lwakatare anakabiliwa na upinzani mkubwa wa mbunge wa Bukoba Mjini Hamisi Kagasheki, ambaye tayari amejiimarisha vya kutosha jimboni humo.

“Kagasheki ana nguvu sana Bukoba, amejimarisha vya kutosha, amesaidia kuboresha hospitali, ameimarisha shule za sekondari na ameafanikiwa kuanzisha kituo chake cha redio, jambo ambalo limemrahisishia kuwafikia watu wengi na kwa muda mfupi, ili kuwauzia sera zake,” anaeleza hali ngumu inayomkabili Lwakatare.

Anasema, kwa miaka mitano aliyokaa madarakani mbunge Kagasheki, ambaye pia ni Naibu Waziri wa Mambo ya Ndani ya Nchi amefanikiwa kuwafanya wananchi wa Bukoba Mjini kutokuwa na usongo naye na anaingia katika uchaguzi 2010 akiwa anajiamini.

Dk. Bana ambaye pia ni mwenyeji wa Bukoba anasema, Lwakatare ana mambo mingi ya kujifunza kwa sababu wananchi wake hawamchagui mtu kama yeye, bali wanaangalia sera, ilani, msimamo na itikadi ya chama cha mgombea wao.

“Watu wa Bukoba wanaelewa vizuri siasa, naweza kuwafananisha na wazanzibari hasa wa kisiwa cha Pemba, wao si bendera kwamba wanafuata upepo tu. Si dhani kama Lwakatare alifanya utafiti na kujitathmini kabla ya kuchukua uamuzi wa kuhama CUF. Na hata kama angesimama kama mgombea binafsi yeye si Nabii jimboni kwake kwamba anapendwa sana,” ansema.

Dk. Bana ambaye ni mchambuzi wa masuala ya siasa kitaaluma, anaweka hadharani sababu za msingi zilizomfanya Lwakatare kujitoa katika chama cha CUF.

“Unajua Naibu Katibu Mkuu ni nafasi ya mshahara, marupurupu, usafiri na baadhi ya wakati hata nyumba unapewa, lakini wanasiasa wengi wanategemea kazi yao ya siasa kama chanzo cha kujipatia fedha. Hivyo baada ya kuikosa ndio kashindwa kuvumilia,” anasema Dk Bana.

Anasema, jambo baya zaidi kwa Lwakatare ni kuchukua maamuzi haraka tena ndani ya muda mfupi tu tangu kukosa unaibu Katibu Mkuu, jambo ambalo hata mtoto anaanza kuhoji uvumilivu wake na kujua kwamba ametoka katika chama kwa kukosa cheo, mengine yakiwa ni visingizio tu.

“Kimsingi Lwakatare hajatoka ndani ya chama kwa kujenga chama, bali ametoka ndani ya chama kwa maslahi yake binafsi, baada ya kukosa mshahara na marupurupu,” anasema Dk Bana.

Anasema, kwa kawaida mwanasiasa yeyote huingia au kukihama chama kwa mambo manne tu, ambayo ni sera, msimamo wa chama, ilani na Itikadi, “sasa sina uhakika kwamba sera, itikadi, ilani na msimamo wa CUF umebadilika au Chadema wameiba vitu hivyo kutoka CUF na yeye akaona kwamba amepata chama mbadala chenye sera zinazolingana na cha kwake?”

Dk. Bana ambaye pia ni Mhadhiri Mwandamizi wa chuo kikuu cha Dar es Salaam katika Fani za Sayansi za Siasa, anaelezea madhara ya uamuzi wa mbunge huyo wa zamani wa jimbo la Bukoba Mjini na Kiongozi wa Kambi ya Upinzani Bungeni kupitia CUF.

“Hii ni sifa mbaya sana katika jamii kiongozi kuhama chama kwa kukosa madaraka, utahama na kuhamia vyama mara ngapi? Kwa sababu usidhanie kuwa utakuwa kiongozi mkubwa milele katika chama. Jamii inaweza kumtafsiri kuwa ni mlafi wa madaraka na fedha kwa kufanya maamuzi hayo baada ya kukosa madaraka na mshahara,” anasema.

Anaongeza kuwa, wanasiasa makini watamdharau na kumtoa thamani sana kutokana na maamuzi yake, kwa kuwa siasa si ajira bali ni kazi ya kuutumikia umma ili ujijengee jina.

“Ni jambo baya sana kwa kiongozi kuyumbishwa kidogo akaonesha udhaifu wa kuyumbika. Si vizuri hata kidogo, unatakiwa kuwa na msimamo na kusimamia kile unachokiamini siku zote. Lakini anaanza kukosa uvumilivu hata jamii inajua, kwa kweli amejimaliza na kujiharibia kisiasa,” anasema.

Dk. Bana anasema, Lwakatare amejimaliza kwa sababu amesafisha njia na kumtengenezea mpinzani wake CCM ajenda ya kuiuza kwa wananchi wa jimbo hilo katika kampeni za uchaguzi mkuu wa 2010.

CCM watawambia wapigakura, ‘Sisi tunahitaji viongozi makini, wenye msimamo na wavumilivu katika siasa na matatizo, sasa mwangalieni Lwakatare ana uvumilivu, msimamo na umakini gani? Anahangaika tu katika vyama kwa kukosa madaraka’ “hii ni ajenda tayari imeshanunuliwa na Kagasheki mbunge wa Bukoba Mjini CCM,” anasema.

Anasema, Lwakatare amezidi kudhoofisha nguvu ya upinzani kwa sababu, “awali tulikuwa tunaona wapinzani wanahama na kuhamia Chama cha Mapinduzi (CCM), lakini upepo umebadilika na sasa wanaanza kuzunguka humohumo, hii ni ishara mbaya kwa kambi ya upinzani,” anasema Dk. Bana.

Anasema, Upizani wa Tanzania haujui kufaya kazi ya siasa kwa kuwa wameingia katika mtego wa CCM, imefanikiwa kujenga mtandao kuanzia ngazi ya Jamii Msingi (grass root) hadi taifa, na sio kutembea na Helicopter tu wakati wa kampeni za uchaguzi.

“Kutembea na helicopter katika uchaguzi si kuimarisha chama. Nawashauri wapinzani wawe na mpango mkakati wa kuimarisha vyama vyao kama kweli wana nia na utashi wa kisiasa wa kupambana na CCM. Walete mambo ambayo hayajaletwa na CCM,” anasema.

Kwa upande wake, Profesa Lipumba anasema, taarifa za kuhama kwa Lwakatare zimewasikitisha sana kwa sababu hawakutegemea kutokana na ukweli kwamba mtu kukosa cheo ndani ya chama haijawa sababu ya kumfanya ahame.